Van een Twitterproject in 2010
naar een groeiend historisch archief over Maassluis in de oorlog.
De Tweede Wereldoorlog heeft ook in Maassluis diepe sporen nagelaten. Door haar strategische ligging aan het Scheur kreeg de stad al vroeg te maken met de Duitse bezetting. De Kriegsmarine vestigde zich in de haven, Maassluis werd onderdeel van de Atlantikwall en vanaf 1944 maakte de stad deel uit van het voorveld van de Festung Hoek van Holland.
Toch gaat #WO2MS niet alleen over militaire geschiedenis.
De oorlog raakte iedere inwoner van Maassluis. Militairen en verzetsmensen, arbeiders en vissers, Joodse stadsgenoten, ondernemers, gezinnen en evacués; allemaal kregen zij op hun eigen manier te maken met de gevolgen van vijf jaar bezetting. Hun verhalen vormen samen de geschiedenis van Maassluis tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Om die geschiedenis zo overzichtelijk mogelijk te vertellen zijn de artikelen op deze website verdeeld over negen hoofdthema’s:
- Mobilisatie
- Dagelijks leven
- Collaboratie
- Bezetting & terreur
- Jodenvervolging
- Bombardement
- Verzet
- Bevrijding
- Na de oorlog
Samen vormen deze thema’s het verhaal van Maassluis tussen 1939 en de eerste jaren na de bevrijding.
De artikelen op deze website zijn gebaseerd op archiefonderzoek, historische documenten, dagboeken, kranten, militaire bronnen, foto’s en persoonlijke verhalen. Waar mogelijk worden verschillende bronnen met elkaar vergeleken om gebeurtenissen zo zorgvuldig mogelijk te reconstrueren. Nieuwe informatie leidt regelmatig tot aanvullingen of correcties. Geschiedenis is immers nooit af.
Hoe #WO2MS ontstond
Mijn belangstelling voor de Tweede Wereldoorlog begon al op jonge leeftijd. Samen met mijn moeder keek ik naar oorlogsfilms, ik las alles wat ik over de oorlog kon vinden en bracht heel wat uren door met het naspelen van de grote geallieerde operaties met plastic soldaatjes.
In eerste instantie lag mijn interesse vooral bij de militaire geschiedenis. Met name de Atlantikwall en de Duitse verdedigingswerken langs de Nederlandse kust hadden mijn aandacht.
Tijdens onderzoek naar Poortershaven veranderde dat. Ik ontdekte hoeveel Duitse militairen zich tijdens de oorlog in en rond Maassluis hadden bevonden. Dat riep een eenvoudige vraag op: waarom eigenlijk?
Het antwoord bleek veel groter dan verwacht.
De ene vraag leidde tot de volgende. Archieven leverden nieuwe documenten op, documenten verwezen naar onbekende locaties en personen, en achter vrijwel iedere ontdekking bleek weer een nieuw verhaal schuil te gaan. Langzaam verschoof mijn onderzoek van de Atlantikwall naar de complete oorlogsgeschiedenis van Maassluis.
In 2010, precies 65 jaar na de bevrijding, begon ik op Twitter een bijzonder project. Gedurende een jaar plaatste ik iedere dag een bericht over wat zich op die datum tijdens de 5 jaar oorlog in Maassluis had afgespeeld. Iedere bijdrage begon met dezelfde hashtag: #WO2MS.
Al snel bleek dat achter vrijwel iedere tweet een veel uitgebreider verhaal schuilging dan in 140 tekens verteld kon worden. Daarom begon ik in 2011 een eenvoudige website op Tumblr. Daar kregen de korte berichten de ruimte om uit te groeien tot uitgebreide historische artikelen. Die eerste website vormde de basis van het huidige #WO2MS Maassluis in de oorlog.
Naarmate het onderzoek groeide, groeide ook de website. Steeds meer verhalen werden gepubliceerd en steeds meer bronnen werden toegevoegd. Uiteindelijk bood de oorspronkelijke website onvoldoende mogelijkheden om alle informatie goed toegankelijk te maken.
Daarom ontwikkelde ik in 2021 samen met mijn zoon de huidige website. Ik verzorgde de inhoud en het ontwerp, terwijl hij de technische realisatie voor zijn rekening nam. Nog altijd ben ik er trots op dat we #WO2MS samen hebben gebouwd.
Over de auteur
Mijn naam is Gertjan N. van de Velden. Maassluis is al mijn hele leven mijn thuis. Al vele jaren houd ik mij bezig met onderzoek naar de geschiedenis van de stad tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Mijn onderzoek bracht mij in tal van gemeentelijke, regionale, landelijke en internationale archieven en leidde tot publicaties, lezingen en samenwerkingen met onder meer de Gemeente Maassluis, Museum Maassluis, de Historische Vereniging Maassluis, het Nationaal Archief, Nationaal Monument Oranjehotel, Nationaal Monument Kamp Vught en de NTR.
Voor mijn werk aan #WO2MS ontving ik in 2015 de Erespeld der Gemeente Maassluis. Sinds datzelfde jaar archiveert de Koninklijke Bibliotheek de website als digitaal erfgoed, zodat de verzamelde kennis ook voor toekomstige generaties behouden blijft.
Nog lang niet af…
Hoewel de Tweede Wereldoorlog inmiddels meer dan tachtig jaar achter ons ligt, duiken nog altijd nieuwe documenten, foto’s en persoonlijke verhalen op. Archieven worden verder ontsloten, particuliere verzamelingen komen beschikbaar en nabestaanden delen herinneringen die soms tientallen jaren ongezien zijn gebleven.
Daardoor ontstaan nog steeds nieuwe inzichten en kunnen bestaande verhalen worden aangevuld of verfijnd.
#WO2MS is dan ook geen afgerond project, maar een voortdurend groeiend historisch archief. Zolang er nieuwe bronnen worden gevonden en nieuwe vragen kunnen worden beantwoord, zullen er ook nieuwe verhalen aan deze website worden toegevoegd.